Κατηγορία: News

Γιατί χρειάζεται να βελτιώσετε τον τρόπο που οργώνετε και πως το APOLLO μπορεί να σας βοηθήσει!

Το όργωμα είναι αδιάρρηκτα συνδεδεμένο με τη γεωργική παραγωγή και είναι η πρώτη εργασία στο ξεκίνημα της καλλιεργητικής περιόδου. Είναι η πρακτική της προετοιμασίας του εδάφους για τη φύτευση και συνήθως εκτελείται στα αγροκτήματα με εξειδικευμένο εξοπλισμό οργώματος. Οι υψηλές αποδόσεις συσχετίζονται με το καλώς καλλιεργημένο έδαφος το οποίο παρέχει το κατάλληλο περιβάλλον για την εκβλάστηση των σπόρων και την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος. Εκτός αυτού, το όργωμα βοηθά στον έλεγχο των ζιζανίων, παρεμποδίζει τον κύκλο ζωής των επιβλαβών οργανισμών, ενσωματώνει τα θρεπτικά συστατικά στο έδαφος και διαχειρίζεται τα υπολείμματα των καλλιεργειών*. Το όργωμα επηρεάζει την προσφορότητα του εδάφους για καλλιέργεια και με τον τρόπο αυτό έχει, βαθμιαία, επίπτωση σε όλες τις άλλες εργασίες στο χωράφι: την ποσότητα του απαραίτητου για την άρδευση νερού, την ποσότητα των ζιζανιοκτόνων, καθώς και τα απαραίτητα συμπληρώματα θρεπτικών συστατικών. Σύμφωνα με την έρευνα των απαιτήσεων των χρηστών του APOLLO, αναγνωρίστηκε ότι το όργωμα και ο ψεκασμός αποτελούν τις συχνότερες εργασίες που εκτελούν οι παραγωγοί κατά την καλλιεργητική περίοδο, ανεξαρτήτως του είδους της καλλιέργειας. Εκτός αυτού, έχει βρεθεί ότι οι παραγωγοί που εφαρμόζουν γεωργία διατήρησης πόρων, μπορεί να αποφασίσουν να μην οργώσουν καθόλου το έδαφος. Από την άλλη μεριά, οι παραγωγοί που εφαρμόζουν πιο εντατική γεωργία (π.χ. στην Ισπανία) εκτελούν τέτοιου είδους εργασίες περισσότερες φορές μέσα σε έναν χρόνο. Είναι προφανές ότι το όργωμα παίζει κεντρικό ρόλο σε όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.

Υγιές έδαφος σημαίνει υψηλότερες αποδόσεις
Η ποιότητα του οργώματος έχει ζωτική σημασία ώστε οι καλλιέργειες να ολοκληρώσουν τον βιολογικό τους κύκλο. Το όργωμα δημιουργεί κατάλληλες συνθήκες ανάπτυξης και αύξησης των φυτών ενώ προάγει την αειφόρο γονιμότητα του εδάφους. Αν το έδαφος οργωθεί όταν η περιεκτικότητά του σε νερό είναι υψηλότερη από το ανώτατο όριο της πλαστικότητάς του, παράγονται σβόλοι μεγάλου μεγέθους και μπορεί να παρουσιαστεί δομική καταστροφή στο έδαφος η οποία θα αναστείλει την ανάπτυξη των φυτών και να οδηγήσει σε ανομοιόμορφη βλάστηση. Αν, αντιθέτως, η περιεκτικότητα του εδάφους σε νερό είναι κατώτερη του ελάχιστου ορίου της πλαστικότητάς του, το όργωμα απαιτεί υπερβολική ενέργεια, δημιουργείται σκόνη και προκαλείται σοβαρή υποβάθμιση του εδάφους. Πρόκειται για σοβαρή απειλή στη γεωργική βιωσιμότητα. Όταν το όργωμα εκτελείται υπό βέλτιστες συνθήκες υγρασίας του εδάφους, μειώνεται η υποβάθμισή του και βελτιώνεται η αποδοτικότητα της ενέργειας. Το υγιές έδαφος επιτρέπει τη διήθηση του νερού, τη διείσδυση των ριζών και την ανταλλαγή του αέρα, ενώ δημιουργούνται οι καλύτερες δυνατές συνθήκες για την εκβλάστηση και την ανάπτυξη των φυτών.
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, το όργωμα επιδρά σε πολλές παραμέτρους του εδάφους που είναι ζωτικής σημασίας για την αποδοτικότητα των καλλιεργητικών εισροών, όπως των λιπασμάτων και των ζιζανιοκτόνων, την πρόσληψη του ύδατος και την διαπνοή του, τις βιοφυσικές ιδιότητες και διαδικασίες του εδάφους, τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, κλπ.

Μείωση δαπανών και μείωση εκπομπών των επιβλαβών αερίων
Από όλες τις πρακτικές διαχείρισης, το όργωμα ίσως να έχει την μεγαλύτερη επίπτωση στο περιβάλλον. Μια συνέπεια των πρακτικών μη αποτελεσματικού οργώματος είναι η υποβάθμιση του εδάφους. Το όργωμα είναι η πιο ενεργοβόρα και συνεπώς, η πλέον δαπανηρή επιχείρηση στο χωράφι. Μπορεί να υπερβαίνει σε ύψος ακόμη και το 50% της συνολικής κατανάλωσης καυσίμων κατά την αυξητική περίοδο. Ορισμένοι παραγωγοί δεν έχουν καθιερωμένη πρακτική οργώματος για να αποφύγουν την υποβάθμιση της ποιότητας του εδάφους και να μειώσουν τις δαπάνες. Ωστόσο, η αποφυγή του οργώματος φαίνεται πως ενέχει άλλους σημαντικούς περιβαλλοντικούς κινδύνους. Τα τελευταία χρόνια έχει αποδειχθεί ότι, σε σύγκριση με τις πρακτικές μη οργώματος, το όργωμα μειώνει την ποσότητα οξειδίου του αζώτου (N2O) που εκλύονται στην ατμόσφαιρα ανά εκτάριο ακόμη και μέχρι 66%. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν ληφθεί υπ’ όψη ότι το οξείδιο του αζώτου είναι ένα από τα ισχυρότερα αέρια θερμοκηπίου και παγιδεύει μέχρι και 300 φορές περισσότερη θερμότητα από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Επομένως, καθίσταται προφανές ότι οι βελτιωμένες πρακτικές άροσης μπορεί να αποτελούν καλύτερη λύση για να μειωθεί η κατανάλωση καυσίμων και οι εκπομπές CO2 από ό,τι αν δεν γίνει καθόλου όργωμα.

Βιολογική γεωργία
Η βιολογική γεωργία αφορά την ελαχιστοποίηση της χρήσης επιβλαβών χημικών και τη διατήρηση της περιβαλλοντικής και γεωργικής βιωσιμότητας. Δύο από τα κύρια προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι παραγωγοί βιολογικών καλλιεργειών, χωρίς τη βοήθεια βιοκτόνων και φυτοφαρμάκων, είναι τα ζιζάνια και οι επιβλαβείς οργανισμοί. Μια συνήθης τεχνική είναι να αντιμετωπίζουν αυτά τα θέματα μέσω του οργώματος. Από τη μια, οι παραγωγοί βιολογικής γεωργίας δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν χημικά φυτοφάρμακα για να ελέγξουν τα ζιζάνια. Από την άλλη, τα ζιζάνια γίνονται ξενιστές επιβλαβών οργανισμών και νοσογόνων παραγόντων και, έτσι, ο έλεγχος των ζιζανίων μπορεί να βοηθήσει και στον έλεγχο των επιβλαβών οργανισμών. Αντί, λοιπόν, να ψεκάζουν με βιοκτόνα, οι παραγωγοί βιολογικής γεωργίας απλώς οργώνουν συχνότερα από οτι οι παραγωγοί συμβατικής γεωργίας. Ωστόσο, αυτό το συχνό όργωμα μπορεί να αυξήσει τις αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα του εδάφους και να αποδειχθεί δαπανηρό λόγω της επιπλέον φθοράς των μηχανημάτων και των απαιτήσεων για πρόσθετη εργασία. Οι παραγωγοί πρέπει να λάβουν υπ’ όψη την επίπτωση του βιώσιμου συχνού οργώματος στην ποιότητα του εδάφους και στη διαχείρηση των πόρων τους.

Συνήθεις πρακτικές
Γενικώς, οι παραγωγοί αποφασίζουν πότε είναι η καλύτερη στιγμή για το όργωμα βάσει της προσωπικής τους εμπειρίας. Τέσσερα σημεία λαμβάνονται συνήθως υπ΄ όψη: i) ο καιρός, ii) η υγρασία του εδάφους, iii) ο τρέχων μήνας και iv) οι προγραμματισμένες επιχειρήσεις μετά την άροση και πόσο σύντομα μετά την άροση είναι δυνατόν να εκτελεστούν. Για παράδειγμα, το μη κατάλληλο όργωμα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα καθυστέρηση στη σπορά. Αν η σπορά γίνει αργότερα από τον κατάλληλο χρόνο, έχει συνήθως ως αποτέλεσμα μειωμένη συγκομιδή, γιατί η καλλιέργεια δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί τη γονοτυπική της ικανότητα απόδοσης.
Κατά κανόνα, η τελική απόφαση του χρόνου οργώματος λαμβάνεται στον αγρό με την μέθοδο ‘αφής και αίσθησης’, που, φυσικά σημαίνει ότι χρειάζεται πραγματική επίσκεψη στον αγρό και έλεγχος του εδάφους με το χέρι. Έτσι αποφασίζει ο παραγωγός αν θα οργώσει αμέσως ή όχι. Αν εφαρμοστούν καλύτερες πρακτικές διαχείρισης του οργώματος, θα μειωθούν τα καύσιμα και ο χρόνος εργασίας, ενώ θα αποφευχθεί το χαμηλής ποιότητας όργωμα που μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της απόδοσης της καλλιέργειας.

Πώς μπορούν να ωφεληθούν οι παραγωγοί από την υπηρεσία «Προγραμματισμός Οργώματος» του APOLLO;
Το APOLLO έχει στόχο να βοηθήσει τους παραγωγούς να διαχειριστούν με βιώσιμο τρόπο τους αγρούς τους και να δημιουργήσουν συνθήκες που μειώνουν τις δαπάνες και καθιστούν δυνατές μεγαλύτερες αποδόσεις. Με την παροχή πληροφοριών, ανά πάσα στιγμή και οπουδήποτε, σχετικά με την βέλτιστη στιγμή για όργωμα, οι παραγωγοί θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν καλύτερες αποφάσεις. Οι συμβουλές που παρέχονται από το APOLLO μπορούν να βοηθήσουν τους παραγωγούς να βελτιώσουν την κατανάλωση πόρων. Οι παραγωγοί θα έχουν τη δυνατότητα να εκτιμήσουν καλύτερα τη στιγμή που πρέπει να οργώσουν και να αναγνωρίσουν πόσο πρόσφορο για όργωμα είναι το έδαφος σε όλο το αγροτεμάχιο. Συνεπώς, θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν άμεσα ζητήματα που μπορεί να επιλύσει το όργωμα, π.χ. περιοχές που χρειάζονται αποστράγγιση.

Επί του παρόντος, δεν διατίθεται στην αγορά εφαρμογή ή εργαλείο διαχείρισης αγρών που βοηθά τους παραγωγούς να προγραμματίσουν τις εργασίες οργώματος.

Αποτελέσματα Οφέλη
Μείωση δαπανών
  • Λιγότερα καύσιμα
  • Μικρότερη ανάγκη για πότισμα
  • Λιγότερα βιοκτόνα
  • Μικρότερη φθορά αγροτικών μηχανημάτων
  • Λιγότερη ανάγκη συντήρησης γεωργικών μηχανημάτων
  • Αυξημένη απόδοση
Περιβάλλον
  • Λιγότερες εκπομπές N2O
  • Λιγότερες εκπομπές CO2
  • Μικρότερη ανάγκη για πότισμα
  • Λιγότερα βιοκτόνα

Η υπηρεσία «Προγραμματισμός Οργώματος» του APOLLO θα βοηθήσει τους παραγωγούς να μειώσουν την κατανάλωση καυσίμων κατά τη διάρκεια των εργασιών στο χωράφι, θα κάνουν το έδαφος προσφορότερο για εργασία και, εν δυνάμει, οι πόροι θα καταστούν βιώσιμοι από τη σπορά ως την συγκομιδή.

 

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον κο. Ζήση Τσιρόπουλο (Αγρονόμο), τον κο. Βαγγέλη Αναστασίου (Αγρονόμο) και τον Δρ. Σπύρο Φουντά (Εμπειρογνώμονα Γεωργίας Ακριβείας) από το από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, για την επιστημονική τους συμβολή στο παρόν άρθρο.

Πηγή εικόνων: Zbysiu Rodak (https://unsplash.com/@zbigniew)

 

*Τα υπολείμματα των καλλιεργειών μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα κατά τη σπορά. Το όργωμα βοηθά στη διαχείριση των καλλιεργητικών υπολειμμάτων, ενσωματώνοντάς τα στο έδαφος ώστε να αποφεύγονται τα προβλήματα κατά τη σπορά.

 

Τι περιμένουμε από το APOLLO το 2017?

Το 2017 θα αποτελέσει έτος ορόσημο για το έργο APOLLO, αφού οι υπηρεσίες του θα δοκιμαστούν και θα επικυρωθούν για πρώτη φορά σε επιχειρησιακά αγροκτήματα και αγροτεμάχια. Το έργο APOLLO κάλυψε μεγάλη απόσταση μέσα σε μόλις εννέα μήνες, από την έναρξή του, και, με την ανατολή του νέου έτους, σκεφτήκαμε ότι είναι καλή η στιγμή να αναλογιστούμε τα όσα έχουν επιτευχθεί έως τώρα και να δούμε τι περιμένουμε το 2017.

Read more

Συνέντευξη με τη συντονίστρια του έργου APOLLO, Μάχη Συμεωνίδου

Το έργο APOLLO συντονίζεται υπό τη DRAXIS Environmental Technologies, μια ΜμΕ με έδρα τη Θεσσαλονίκη στην Ελλάδα.
Η Μάχη Συμεωνίδου είναι η συντονίστρια του APOLLO και έμπειρη γεωπόνος και ειδικευμένη αγρο-οικονομολόγος. Στην συνέντευξη αυτή παρουσιάζει την δική της άποψη για την εφαρμογή του έργου APOLLO και του οράματός του για το μέλλον.

Read more

Παραγωγοί, σύμβουλοι και συνεταιρισμοί καθοδηγούν τις επερχόμενες υπηρεσίες του APOLLO

Εξήντα περίπου παραγωγοί, σύμβουλοι και εκπρόσωποι αγροτικών συνεταιρισμών από τον Δήμο Ruma και την ευρύτερη περιοχή του, συναντήθηκαν με τους εταίρους του APOLLO για να μοιραστούν τις απόψεις τους σχετικά με την ιδέες πάνω στις οποίες βασίζεται το έργο, καθώς και των μελλοντικών του υπηρεσιών, ως μέρος της διαδικασίας διαβούλευσης με τους χρήστες που αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του έργου.  Read more